Châu Á đầu tư xây dựng hạ tầng cơ sở

Cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á tạm thời lắng xuống. Song những gì nó để lại là một thách thức lớn với các quốc gia khu vực này. Với mức trung bình là 515,4 tỷ đô la Mỹ một năm, châu Á đang nỗ lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế. Nhưng cái khó đối với các quốc gia này là nguồn vốn đầu tư. Đành rằng, đây là thời điểm tốt nhất để các quốc gia tạo dựng một hệ thống cơ sở hạ tầng vững chắc, thu hút đầu tư, phát triển các ngành kinh tế. Song vốn lại là yếu tố quyết định đến tốc độ thực thi kế hoạch mà cụ thể là tính khả thi của các dự án xây dựng. Với Hồng Kông là 30 tỷ đô la Mỹ là khoản tiền mà chính quyền đặc khu dành cho phát triển kinh tế khu vực phía tây. Song khoản tiền trên mới bằng 50% so với lượng đầu tư vào 10 dự án phát triển phục vụ cho sự ra đời và đi vào hoạt động của phi trường mới Chek Lap Kok. Gần nửa trong số tiền 30 tỷ này tương đương với 14,1 tỷ đô la Mỹ được rót hết cho 3 dự án tuyến đường sắt, mới góp hơn 40% chiều dài vào hệ thống đường sắt của Hồng Kông, trong khi mục tiêu vào năm 2004 của họ là 200 km đường sắt. Chưa hết người ta quan tâm hơn cả đến dự án xây dựng các tuyến đường xe lửa nối liền trung tâm Hồng Kông đi các tuyến phía tây thành phố. Hơn 8 tỷ đô la Mỹ sẽ được đầu tư để xây dựng 30.5 km đường sắt, trong đó gồm 13 km đường hầm và gồm 13 km cầu cạn trên không. Theo nhận định của các chuyên gia, đây là một dự án trọng điểm của Hồng Kông. Chính quyền đặc khu cũng đã chi ra tới 3,9 tỷ đô la Mỹ để xây dựng mới 12,5 km đường sắt tuyến đông Nam Kow toon. Dự kiến khi hoàn thành năm 2002, tuyến đường này sẽ tạo thuận lợi cho việc đi lại của hơn 200 nghìn dân cư. Do ảnh hưởng cuộc khủng hoảng kinh tế cuối năm 1997 và năm 1998, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng của Hàn Quốc buộc phải hoãn lại. Thời điểm đó Hàn Quốc phải thực thi chính sách thắt lưng buộc bụng đối với các khoản chi tiêu, chính phủ hiện đang tăng cường cái gọi là nguồn ngân sách chi tiêu xã hội lên tới 12,2 nghìn tỷ Won tương đương 10 tỷ đô la Mỹ tăng 6% so với năm 1998, nhằm nỗ lực phát triển tất cả các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng. SOC tập trung lớn vào tuyến đường sắt cao tốc nối liền Seoul và Pusan. Cùng với SOC, cuối năm 1998, chính phủ còn sửa đổi và áp dụng bộ luật đầu tư nước ngoài nhằm thu hút đầu tư từ các tập đoàn ngoại quốc vào nước này. Ngay lập tức, tập đoàn xây dựng hàng đầu của Mỹ Bechtel đã quyết định bỏ ra 3,2 tỷ đô la Mỹ để rót vào dự án tuyến đường sắt nối liền Seoul và phi trường môi trường mới đang xây dựng Inchon. Tuy ngân sách cạn kiệt, Thái Lan vẫn nỗ lực dồn các khoản để chi phí cho phát triển cơ sở hạ tầng. Ngày 20 tháng 3 vừa qua, Bộ giao thông vận tải Thái Lan đã công bố, sẽ sử dụng 35,7 tỷ Baht tương đương 955 triệu đô la Mỹ, trong khoản vay trọn gói ưu đãi của chính phủ Nhật Bản đầu tư cho mạng lưới xa lộ và 3 dự án đường sắt ngoại vi Băng Cốc mong đợi hơn cả, là dự án hệ thống cầu treo Skytoain đầu tiên và lớn nhất trong lịch sử giao thông Thái Lan được dự kiến khánh thành vào tháng 12 năm nay. Với 50 tỷ Baht dành cho dự án, người dân Thái Lan hy vọng rằng với hệ thống là 23,5 km cầu treo, khả năng chuyên chở 50 nghìn lượt khách trên một giờ thông qua 35 chuyến tàu treo sẽ thành hiện thực. Người Hồng Kông, Hàn Quốc, Thái Lan, các quốc gia khác như Nhật Bản, Malaysia, Ấn Độ… cũng đang nỗ lực phát triển cơ sở hạ tầng vững chắc. Tới đây, châu Á sẽ năng động hơn khi bước sang thế kỷ thứ 21, thế kỷ của sự phát triển và phồn thịnh.
Cho nên cần bỏ đấu thầu hạn chế, tất cả phải rộng rãi, phải công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Và số lượng đơn vị dự thầu phải được quy định mức tối thiểu đủ để sao cho không thể móc ngoặc trước. Điều công khai này góp phần làm giảm thất thoát rất lớn, bởi vì đã chi phí nhiều trong đấu thầu, tất cả phải giành lại trong quá trình thực hiện. Lại còn vì họ phải nộp lại cho chủ đầu tư từ 8 đến 10% giá trị công trình. Số tiền lớn đấy chứ. Nếu có môi giới thì còn lớn hơn nữa. Với công trình đã đấu thầu, đơn vị trúng thầu phải thực hiện theo thiết kế nếu thêm chi tiết phải yêu cầu tư vấn bổ sung dù dự toán có tính thiếu. Chỉ được phép bổ sung những gì phát sinh, hoặc thiết kế thiếu, và do Công ty tư vấn chịu trách nhiệm chính và quyết định. Nên bỏ chế độ đấu thầu thiết kế để tránh thỏa thuận ngầm giữa thiết kế và chủ đầu tư đội giá công trình lên, đấu thầu chỉ là hình thức, chạy khéo là được. Nên tăng cường chế độ thi tuyển. Có quy định cụ thể một quy chế thi tuyển cho từng thể loại công trình. Như vậy phù hợp với tinh văn hóa của thiết kế kiến trúc, không đấu thầu tác phẩm, chỉ có thi tuyển sáng tạo nếu thấy cần thiết.
Xuân Hà- xây dựng/Bộ xây dựng – Hà nội –TBV13- Số 19 (60)1999.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *